Tamara & Noble
PTSS hulphond
Wat doet Noble allemaal voor jou?
Noble helpt mij als ik een aanval krijg van dissociatie of conversie. Bij (C)PTSS komt dissociatie veel voor: dat betekent dat je (onbewust) wegraakt uit de realiteit om jezelf te beschermen tegen de herbeleving en pijn van een trauma. Je bent er dan mentaal niet meer helemaal bij. Conversie (tegenwoordig vaak een Functioneel Neurologische Stoornis of FNS genoemd) is een vorm van lichamelijke dissociatie. Je hersenen sturen bepaalde lichaamsdelen dan tijdelijk niet goed meer aan. Hierdoor kunnen ledematen plotseling uitvallen, maar het kan ook zorgen voor oncontroleerbare, schokkende bewegingen van je lichaam. Noble voelt zo'n aanval al ver van tevoren aankomen! Hij springt dan tegen mij op, wordt onrustig of gaat blaffen om mij te waarschuwen.
Wat betekent Noble voor jou?
Voordat ik Noble kreeg, durfde ik zelfstandig mijn huis niet meer uit. Nu helpt hij mij door bijvoorbeeld in een drukke winkel achter me te gaan staan om zo ruimte voor mij te creëren. Daarmee houdt hij mensen op afstand. Ook helpt hij me wanneer de stress te hoog oploopt, door mij naar buiten te begeleiden. Of ik krijg deep pressure therapy (DPT) van hem: hij legt dan zijn gewicht op mijn benen en bovenlichaam, waardoor ik weer rustiger word. Noble betekent voor mij letterlijk en figuurlijk de wereld. Hoewel het dagelijks leven met CPTSS vaak nog een strijd is, zorgt hij ervoor dat ik die strijd niet meer alleen hoef te leveren.
Worden jullie weleens lastiggevallen door omstanders? En hoe?
"Poeh, jazeker! Wij worden continu aangesproken. Mensen raken Noble zelfs aan, maken rare geluidjes of gaan staren. Op de hulphondenschool oefenen we hier specifiek op. We hebben geleerd om voorbijgangers kort en direct aan te spreken op ongewenst gedrag, bijvoorbeeld met: 'Laat ons met rust, hulphond negeren!', of iets in die richting. Dat klinkt misschien kortaf, maar zo laat je geen ruimte voor discussie.
Maar geloof me: zowel deze oefeningen op school als de echte ervaringen op straat zijn ongelooflijk stressvol. Zeker omdat mensen soms zo agressief reageren en maar aan blijven dringen. Voor mij is die extreme stress een directe reden om te gaan dissociëren of zware conversieaanvallen te krijgen. Zo’n aanval kost gigantisch veel energie, put me volledig uit en eindigt heel vaak in tranen. Het enige wat ik op dat moment nog kan doen, is rechtstreeks naar huis gaan.
Het is voor mij persoonlijk al een hele opgave om naar openbare gelegenheden te gaan. Mensen moeten begrijpen dat ik simpelweg de energie en de rust niet heb om telkens uitleg te geven, laat staan om mezelf te moeten verdedigen. Ik wil er gewoon op kunnen vertrouwen dat men onze grenzen respecteert, zodat Noble zijn werk kan doen en ik veilig blijf."
Wat is het vervelendste dat je hebt meegemaakt met omstanders?
Nou, we hebben al heel veel gekke dingen meegemaakt, maar het ergste vond ik wel een incident op het parkeerterrein van een bouwmarkt. Iemand vond dat hij het recht had om Noble te aaien, maar toen ik dat weigerde, begon hij te schreeuwen en te dreigen met fysiek geweld. De situatie stopte gelukkig op tijd omdat mijn man aan kwam lopen. Dat heeft wel sporen nagelaten. Het is bizar dat mensen denken dat hun behoefte om een hond te aaien belangrijker is dan mijn veiligheid en gezondheid.
Wat zou je aan mensen mee willen geven?
Wat ik mensen mee zou willen geven? Heel cru gezegd: laat ons beiden met rust. Laat mijn hulphond ongestoord zijn werk doen. Raak hem niet aan, spreek hem niet toe en ga niet staren. Maak geen gekke geluidjes, lijn je eigen hond aan en houd deze op afstand wanneer je een hulphond tegenkomt. Zeg ook niet tegen een hulphond dat je hem 'eigenlijk niet mag afleiden'. Mijn hulphond snapt zijn werk uitstekend; door tegen hem te praten, doe je juist precies wat niet mag: hem afleiden.